Khi con còn nhỏ, điều ước chung của cả nhà nên là những việc làm xong trong một buổi, gần nhà, ít tốn kém, an toàn với trẻ và con được tham gia thật chứ không chỉ đi theo. Một chiếc hũ đựng những điều ước nhỏ như vậy, mỗi tuần rút ra một tờ, giúp gia đình có những kỷ niệm đều đặn mà không đợi tới khi con lớn mới "đi đâu đó cho đáng".
Bài này gợi ý năm tiêu chí của một điều ước vừa sức, hơn ba mươi ý tưởng chia theo nhóm, bảng gợi ý theo tuổi con, cách làm hũ điều ước gia đình, và những chuẩn bị giúp buổi đi chơi với con nhỏ bớt vất vả.
Vì sao nên chọn điều ước nhỏ khi con còn nhỏ
Nhiều cha mẹ có ước mơ lớn cho cả nhà: đi nước ngoài, đi xuyên Việt, ở biển một tuần. Những ước mơ này đáng giữ, nhưng khi con mới hai, ba tuổi, chúng thường quá sức: con mệt, cha mẹ mệt hơn, và sau chuyến đi ai cũng thở phào vì đã xong. Trong khi đó, trẻ nhỏ thường nhớ và vui với những điều rất đơn giản: lần đầu thấy con trâu, bữa ăn trưa trải bạt ngoài bãi cỏ, buổi tối cả nhà tắt đèn kể chuyện bằng đèn pin.
Điều ước nhỏ còn có một lợi ích: làm được thường xuyên. Một điều ước mỗi tuần, sau một năm là năm mươi kỷ niệm. Ước mơ lớn vẫn để dành, cho lúc con đủ lớn để cùng lên kế hoạch.
Năm tiêu chí của điều ước vừa sức
- Xong trong một buổi: nửa ngày hoặc ít hơn, để kịp giờ ngủ trưa, giờ ăn của con.
- Gần nhà: đi lại không quá lâu, con không phải ngồi xe mệt.
- Ít tốn kém: không phải để dành lâu, làm được thường xuyên.
- An toàn với tuổi con: không có nguy hiểm vượt quá khả năng trông của người lớn đi cùng.
- Con được làm thật: con chạm, cầm, làm, chọn, chứ không chỉ ngồi xem người lớn làm.
Ý tưởng điều ước theo nhóm
Ngoài trời
- Ăn sáng ngoài công viên lúc trời mới sáng.
- Đi xem hoàng hôn ở một chỗ cao, bờ sông, bờ biển gần nhà.
- Thả diều ở một bãi đất rộng.
- Đi tìm và chụp ảnh mười loại lá khác nhau.
- Đi dạo dưới mưa nhỏ với áo mưa và ủng (khi trời không có sấm sét).
- Đi xem một cánh đồng lúa chín hoặc một vườn hoa theo mùa.
Trong bếp
- Cùng làm bánh, con được nhào bột, rắc đường.
- Tự gói một mẻ bánh trôi, bánh chay cho dịp Tết Hàn thực.
- Làm kem trái cây đông lạnh.
- Cả nhà mỗi người làm một món nhỏ cho bữa tối.
- Đi chợ, để con tự chọn một loại rau, quả chưa ăn bao giờ.
Ở nhà
- Dựng một chiếc lều bằng chăn trong phòng khách, ngủ một đêm trong đó.
- Tắt đèn, kể chuyện bằng đèn pin, làm bóng tay lên tường.
- Trồng một hạt đậu, theo dõi nó nảy mầm.
- Cả nhà vẽ một bức tranh lớn chung trên giấy khổ lớn.
- Tổ chức một buổi "biểu diễn" nhỏ cho ông bà xem.
Đi ra ngoài gần nhà
- Đi một chuyến xe buýt từ đầu tới cuối tuyến.
- Thăm thư viện, chọn và mượn cuốn sách đầu tiên.
- Thăm một trang trại, vườn rau có cho trẻ con vào xem.
- Đi bảo tàng có khu dành cho trẻ em.
- Thăm sở thú, xem giờ cho thú ăn.
- Đi tàu hoả một chặng ngắn rồi quay về.
Cho người khác
- Làm thiệp tay tặng ông bà.
- Mang bánh tự làm sang tặng hàng xóm.
- Chọn đồ chơi cũ còn tốt để tặng.
- Trồng một cây ở sân chung.
Gợi ý theo tuổi con
| Tuổi | Điều ước hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Dưới 2 tuổi | Đi dạo công viên, xem cá, nghe tiếng chim, ngồi trên bãi cỏ | Lịch theo giờ ngủ của con; ưu tiên chỗ có bóng mát, chỗ thay tã |
| 2–4 tuổi | Thả diều, lều chăn, trồng hạt đậu, đi sở thú | Con thích lặp lại; cùng một điều ước làm nhiều lần cũng vui |
| 4–6 tuổi | Làm bánh, xe buýt hết tuyến, thư viện, kể chuyện đèn pin | Cho con chọn giữa hai điều ước, con thấy mình được quyết định |
| 6–8 tuổi | Đi tàu chặng ngắn, bảo tàng, cắm trại một đêm ở nơi có dịch vụ | Con có thể giúp lên kế hoạch, chuẩn bị đồ |
Hũ điều ước gia đình
Một cách đơn giản để điều ước nhỏ trở thành thói quen:
- Lấy một chiếc hũ thuỷ tinh hoặc hộp giấy, cho con trang trí.
- Cả nhà ngồi lại, mỗi người nghĩ vài điều ước vừa sức theo năm tiêu chí trên. Con chưa biết viết thì vẽ, cha mẹ ghi chú.
- Viết mỗi điều ước vào một mảnh giấy, gấp lại, bỏ vào hũ.
- Mỗi cuối tuần, một người rút một tờ. Đổi lượt rút mỗi tuần.
- Nếu tờ rút ra không làm được tuần đó (trời mưa, con ốm), bỏ lại vào hũ, rút tờ khác.
- Điều ước đã làm thì ghi ngày lên mặt sau tờ giấy, bỏ sang một hũ khác.
Sau vài tháng, hũ thứ hai đầy dần. Đổ ra đọc lại cùng con là một buổi tối vui.
Chuẩn bị cho buổi đi với con nhỏ
- Đi vào giờ con khoẻ nhất: thường là buổi sáng sau khi ăn sáng.
- Mang đủ: nước, đồ ăn nhẹ, quần áo thay, khăn ướt, kem chống nắng, mũ, thuốc con hay dùng.
- Kế hoạch rút gọn: nếu con mệt, quấy, sẵn sàng về sớm. Điều ước vẫn tính là đã làm.
- Không cố làm cho hoàn hảo: trẻ nhỏ không cần buổi đi chơi hoàn hảo, cần cha mẹ vui vẻ ở cạnh.
- An toàn: chỗ có nước (hồ, biển, sông) phải có người lớn trông sát; nắng gắt thì đổi giờ. Con có bệnh nền, dị ứng thì hỏi bác sĩ trước khi đi chỗ lạ, ăn món lạ.
Để ước mơ lớn chờ thêm một chút
Những ước mơ lớn của cả nhà, như chuyến đi xa, chuyến đi nước ngoài, không cần bỏ. Viết chúng vào một trang riêng, ghi "khi con khoảng … tuổi". Khi con đủ lớn để tự đi bộ đường dài, tự ngủ ở chỗ lạ, tự kể lại chuyến đi, những ước mơ đó sẽ vui hơn nhiều. Trong lúc chờ, những điều ước nhỏ hằng tuần giúp cả nhà tập quen đi cùng nhau.
Bắt đầu từ tuần này
- Tìm một chiếc hũ hoặc hộp, cho con trang trí.
- Cả nhà nghĩ ra ít nhất mười điều ước vừa sức, bỏ vào hũ.
- Cuối tuần này rút tờ đầu tiên và làm.
- Viết riêng một trang ước mơ lớn của cả nhà, ghi tuổi con dự định làm.
Điều ước tuần này của nhà mình: ______. Làm vào: ______. Con được làm: ______. Cần mang theo: ______.
Câu hỏi thường gặp
Gia đình có con nhỏ nên đi chơi đâu cuối tuần?
Những nơi gần nhà, đi về trong nửa ngày và con được tham gia thật là lựa chọn tốt, như công viên, thư viện, sở thú, trang trại, bảo tàng có khu trẻ em. Ở nhà cũng có nhiều điều ước vui như dựng lều bằng chăn, làm bánh, trồng hạt đậu.
Hũ điều ước gia đình là gì?
Là một chiếc hũ đựng những mảnh giấy ghi điều ước nhỏ của cả nhà. Mỗi cuối tuần rút một tờ và cùng làm. Điều ước đã làm được ghi ngày rồi chuyển sang hũ khác để sau này đọc lại cùng con.
Con mấy tuổi thì nên đi du lịch xa?
Không có một mốc tuổi chung cho mọi gia đình. Trẻ còn rất nhỏ thường mệt khi đi xa và khó theo nhịp của người lớn. Nhiều gia đình chọn đi gần, ngắn ngày khi con nhỏ và để những chuyến xa cho lúc con đủ lớn để cùng lên kế hoạch. Con có bệnh nền thì hỏi bác sĩ trước.
Làm gì cùng con nhỏ mà không tốn tiền?
Ăn sáng ở công viên, xem hoàng hôn, thả diều, tìm lá cây, kể chuyện bằng đèn pin, dựng lều chăn trong nhà, mượn sách thư viện và làm thiệp tặng ông bà đều gần như không tốn tiền mà trẻ nhỏ rất thích.
Cho con nhỏ tham gia chọn điều ước thế nào?
Với trẻ nhỏ, cho con chọn giữa hai điều ước thay vì hỏi câu mở. Con chưa biết viết thì cho con vẽ điều ước của mình. Để con rút tờ giấy từ hũ điều ước cũng giúp con thấy mình là một phần của quyết định.
