Gia đình ở xa nhau vẫn có thể có ước mơ chung, và nhiều khi chính ước mơ chung là sợi dây giữ mọi người gần lại. Cách làm hiệu quả là chọn một điều ước có ngày đoàn tụ cụ thể (một chuyến đi, một buổi họp mặt), thêm vài việc nhỏ mỗi người làm song song ở nơi mình sống, và một nhịp liên lạc cố định để kể cho nhau tiến độ.
Bài này dành cho những hoàn cảnh rất phổ biến ở Việt Nam: bố hoặc mẹ đi làm xa, con lên thành phố học, con đi du học hay lao động nước ngoài, ông bà ở quê. Phần dưới gợi ý ba loại ước mơ chung hợp với gia đình xa nhau, bảng chọn theo hoàn cảnh, cách tổ chức và những lưu ý về giờ giấc, chi phí.
Vì sao xa nhau lại càng cần ước mơ chung
Khi sống xa, các cuộc gọi dễ rơi vào lặp lại: "ăn cơm chưa", "khoẻ không", "dạo này thế nào". Những câu này quan trọng, nhưng sau một thời gian, nhiều gia đình thấy không còn gì mới để nói. Một ước mơ chung cho cuộc gọi có nội dung: kế hoạch, tiến độ, chuyện vui khi làm. Nó cũng cho mỗi người một hình ảnh cụ thể để mong chờ, thay vì chỉ mong "khi nào về".
Ba loại ước mơ chung hợp với gia đình xa nhau
1. Ước mơ có ngày đoàn tụ
Một sự kiện cả nhà cùng hướng tới: chuyến đi biển mùa hè khi con về, một tuần ở quê ngoại dịp Tết, lễ mừng thọ ông bà, đưa bố mẹ sang thăm nơi con đang học. Ngày đoàn tụ càng cụ thể, càng có sức kéo. "Tháng Bảy năm sau cả nhà đi Côn Đảo" khác hẳn "khi nào rảnh cả nhà đi chơi".
2. Ước mơ làm song song
Mỗi người làm cùng một việc ở nơi mình sống, rồi kể cho nhau nghe. Ví dụ:
- Cả nhà cùng đọc một cuốn sách, mỗi tuần một chương, cuối tuần gọi kể cảm nghĩ.
- Mỗi người trồng cùng một loại cây, chụp ảnh mỗi tuần so xem cây ai lớn nhanh.
- Cùng tập đi bộ, mỗi người ghi số bước, cộng lại xem cả nhà "đi" được tới đâu trên bản đồ đất nước.
- Cùng học nấu một món của bà, bà dạy qua video, mỗi người nấu ở nhà mình.
3. Ước mơ cùng tạo ra một thứ
Cả nhà cùng góp vào một sản phẩm chung dù ở xa: một cuốn album ảnh gia đình, một cuốn sổ công thức món ăn của họ, một bản cây gia phả có chú thích, một cuốn sổ ghi lại chuyện xưa của ông bà. Mỗi người phụ trách một phần, khi gặp nhau thì ghép lại.
Chọn theo hoàn cảnh
| Hoàn cảnh | Ước mơ chung gợi ý | Lưu ý |
|---|---|---|
| Bố hoặc mẹ đi làm xa, con nhỏ ở nhà | Cùng trồng một cây, mỗi tối gọi đọc truyện chung một cuốn | Trẻ nhỏ cần nhịp đều; gọi giờ cố định quan trọng hơn gọi lâu |
| Con lên thành phố học đại học | Cùng học nấu món nhà; lên kế hoạch chuyến đi khi con nghỉ hè | Để con chủ động phần kế hoạch, không biến thành kiểm tra |
| Con du học, làm việc ở nước ngoài | Đưa bố mẹ sang thăm; cùng làm cuốn sổ "nơi con sống" | Tính chênh lệch múi giờ; giấy tờ, visa, giá vé kiểm tra tại thời điểm đi |
| Ông bà ở quê, con cháu ở thành phố | Ghi lại chuyện xưa của ông bà; lễ mừng thọ | Ông bà có thể không quen điện thoại thông minh; nhờ người ở gần hỗ trợ |
| Vợ chồng làm việc hai nơi | Một chuyến đi riêng hai người có ngày cụ thể; cùng học một kỹ năng | Giữ một buổi gọi riêng hai người, không chỉ gọi cùng con |
Cách tổ chức cho đều
Một người giữ nhịp
Ước mơ chung của gia đình xa nhau dễ trôi vì không ai thấy ai. Nên có một người tình nguyện làm "người giữ nhịp": nhắc lịch gọi, cập nhật tiến độ, gửi ảnh. Có thể đổi người mỗi vài tháng.
Nhịp liên lạc cố định
Ví dụ tối chủ nhật mỗi tuần, gọi video cả nhà ba mươi phút, trong đó mười phút dành cho ước mơ chung. Lịch cố định giúp mọi người không phải hẹn lại mỗi tuần, và trẻ con có cái để chờ.
Một chỗ lưu chung
Một nhóm tin nhắn riêng cho ước mơ chung, tách khỏi nhóm gia đình thường ngày đầy tin nhắn khác. Hoặc với ông bà không dùng điện thoại, một cuốn sổ giấy gửi qua bưu điện, mỗi người viết vài trang rồi gửi tiếp.
Đếm ngược tới ngày đoàn tụ
Với ước mơ có ngày đoàn tụ, một bảng đếm ngược ở mỗi nhà giúp nuôi sự háo hức. Trẻ nhỏ có thể gạch một ô mỗi ngày trên tờ giấy tự kẻ. Mỗi tháng, mỗi người làm một việc chuẩn bị: chọn chỗ ở, tìm món ăn muốn thử, chuẩn bị quà cho nhau.
Chi phí và giấy tờ
Ước mơ đoàn tụ thường tốn tiền đi lại. Vài điều giúp gia đình chuẩn bị:
- Liệt kê các khoản: vé đi lại, chỗ ở, ăn uống, quà, chi phí phát sinh. Giá vé và giá phòng thay đổi theo mùa, nên kiểm tra tại thời điểm đặt.
- Chia tổng số tiền cho số tháng còn lại để biết mỗi tháng cần để riêng bao nhiêu.
- Nếu nhiều người cùng góp, ghi rõ ai góp bao nhiêu để không ai phải khó xử sau này.
- Với chuyến đi nước ngoài, tra cứu yêu cầu thị thực trên trang chính thức của cơ quan đại diện nước đó, không tin dịch vụ "bao đậu visa".
Khi ước mơ đoàn tụ phải hoãn
Gia đình xa nhau hay gặp cảnh chuyến về bị hoãn vì công việc, sức khoẻ, tiền bạc. Lúc đó nỗi thất vọng có thể lớn, nhất là với trẻ con và người già. Vài cách giảm bớt:
- Báo sớm, nói thật lý do, đặt luôn một ngày mới nếu có thể.
- Giữ các ước mơ song song vẫn chạy, để mọi người còn việc chung.
- Tổ chức một "buổi đoàn tụ qua màn hình" có chuẩn bị: cùng nấu một món, cùng ăn cùng giờ.
- Gửi một món quà nhỏ hoặc lá thư tay như lời hứa sẽ về.
Với người già sống một mình ở quê, sự chờ đợi bị hoãn có thể làm buồn lâu. Nhờ họ hàng hoặc hàng xóm ở gần ghé thăm nhiều hơn trong giai đoạn đó. Nếu ông bà có dấu hiệu buồn bã kéo dài, ăn ngủ kém, nên đưa đi khám.
Bắt đầu từ tuần này
- Trong cuộc gọi gia đình tới, hỏi mỗi người: "Lần tới gặp nhau, mình muốn cả nhà làm gì?"
- Chọn một ước mơ có ngày đoàn tụ và một ước mơ song song nhỏ.
- Đặt một lịch gọi cố định mỗi tuần và chọn người giữ nhịp.
- Lập một nhóm tin nhắn riêng hoặc một cuốn sổ chung cho ước mơ này.
Ước mơ đoàn tụ của nhà mình: ______, vào khoảng ______. Ước mơ song song: mỗi người ______ mỗi tuần. Lịch gọi: ______. Người giữ nhịp: ______.
Câu hỏi thường gặp
Gia đình ở xa nhau làm sao để gắn kết?
Một ước mơ chung có ngày đoàn tụ cụ thể, vài việc nhỏ mỗi người làm song song ở nơi mình sống, và một lịch gọi cố định mỗi tuần là cách nhiều gia đình dùng. Ước mơ chung cho các cuộc gọi có nội dung mới để kể thay vì chỉ hỏi thăm.
Con đi du học, bố mẹ có thể làm gì cùng con?
Có thể cùng đọc một cuốn sách, cùng học nấu món nhà, hoặc cùng lên kế hoạch cho bố mẹ sang thăm. Nên để con chủ động một phần kế hoạch. Nhớ tính chênh lệch múi giờ khi đặt lịch gọi.
Bố mẹ đi làm xa, con nhỏ ở nhà nên làm gì?
Trẻ nhỏ cần nhịp đều đặn. Gọi giờ cố định mỗi ngày dù ngắn, đọc chung một cuốn truyện, cùng trồng một cây và so ảnh, hoặc đếm ngược tới ngày bố mẹ về đều giúp con thấy gần hơn.
Ông bà không dùng điện thoại thông minh thì làm thế nào?
Có thể dùng cuốn sổ giấy gửi qua bưu điện, mỗi người viết vài trang rồi gửi tiếp. Nhờ người thân ở gần giúp ông bà gọi video vào giờ cố định. Ghi lại chuyện xưa của ông bà cũng là một ước mơ chung rất hợp.
Chuyến về đoàn tụ bị hoãn nên nói với con thế nào?
Báo sớm, nói thật lý do bằng lời đơn giản, và đặt ngày mới nếu có thể. Giữ các hoạt động chung vẫn chạy và tổ chức một buổi gặp qua màn hình có chuẩn bị để con bớt hụt hẫng.
