Ba cung đường đi bộ nổi tiếng nhiều người mơ đi một lần là Camino de Santiago ở Tây Ban Nha (tuyến phổ biến nhất dài khoảng 780 km), Kumano Kodo ở bán đảo Kii, Nhật Bản (Di sản thế giới UNESCO từ năm 2004), và Appalachian Trail ở miền Đông nước Mỹ (khoảng 3.500 km). Không cần đi trọn cả tuyến: phần lớn người đi chọn một đoạn vừa sức từ vài ngày tới vài tuần. Điều quyết định chuyến đi thành hay không là tập đi bộ đều trong vài tháng trước đó.
Vì sao người ta mơ đi bộ hàng trăm cây số
Đi bộ dài ngày là kiểu du lịch chậm nhất: mỗi ngày chỉ vài chục cây số, cảnh đổi từ từ, cơ thể mệt rồi quen. Nhiều người kể rằng sau vài ngày, đầu óc nhẹ đi, chỉ còn nghĩ chuyện đi, ăn, ngủ. Những cung đường cổ còn mang theo lịch sử: người xưa đã đi đúng những lối mòn ấy hàng trăm năm.
Camino de Santiago (Tây Ban Nha)
Camino de Santiago là mạng lưới đường hành hương cổ dẫn tới thành phố Santiago de Compostela ở vùng Galicia, phía tây bắc Tây Ban Nha. Tuyến nổi tiếng nhất là Camino Francés, thường bắt đầu từ Saint-Jean-Pied-de-Port (Pháp), băng qua dãy Pyrenees, dài khoảng 780 km. Đi trọn thường mất khoảng năm tuần.
- Lịch sử: con đường hành hương có từ thời Trung cổ. Các tuyến đường tới Santiago được UNESCO công nhận Di sản thế giới.
- Giấy chứng nhận: người đi bộ ít nhất 100 km cuối (đạp xe ít nhất 200 km) và có sổ đóng dấu dọc đường có thể nhận giấy chứng nhận Compostela tại văn phòng ở Santiago. Vì thế đoạn khoảng 100 km cuối, từ thị trấn Sarria, rất đông người đi.
- Chỗ nghỉ: dọc đường có nhiều nhà nghỉ dành riêng cho người đi bộ (albergue), giường tầng, giá rẻ.
- Hợp với ai: người lần đầu đi bộ dài ngày, vì đường có đánh dấu rõ, làng mạc dày, dễ tìm chỗ ăn ngủ.
Nhiều người đi Camino không vì lý do tôn giáo, mà vì cảnh đẹp, vì muốn có một quãng nghỉ dài, hoặc vì bạn bè trên đường đến từ khắp nơi.
Kumano Kodo (Nhật Bản)
Kumano Kodo là mạng lưới đường hành hương cổ trên bán đảo Kii, chủ yếu ở tỉnh Wakayama, dẫn tới ba đền lớn Kumano. Năm 2004, "Các địa điểm linh thiêng và đường hành hương ở dãy núi Kii" được UNESCO công nhận Di sản thế giới, trong đó có Kumano Kodo. Đây là một trong hai tuyến đường hành hương được UNESCO công nhận, cùng với Camino de Santiago.
- Tuyến phổ biến: Nakahechi, đi qua rừng tuyết tùng, bậc đá rêu phong, làng núi. Nhiều người đi đoạn chính trong khoảng bốn đến năm ngày.
- Địa hình: nhiều dốc lên xuống, đường đá trơn khi mưa. Ngắn hơn Camino nhưng mỗi ngày có thể mệt hơn.
- Chỗ nghỉ: nhà nghỉ kiểu Nhật ở làng nhỏ, số phòng ít, nên đặt sớm; một số nơi có suối nước nóng.
- Hợp với ai: người thích rừng núi yên tĩnh, muốn đi ngắn ngày.
Appalachian Trail (Mỹ)
Appalachian Trail chạy dọc dãy núi Appalachian ở miền Đông nước Mỹ, từ núi Springer (bang Georgia) tới núi Katahdin (bang Maine), dài khoảng 3.500 km, đi qua 14 bang. Người đi trọn trong một mùa, gọi là "thru-hiker", thường mất khoảng năm đến bảy tháng, và chỉ một phần trong số người bắt đầu đi được tới cuối.
- Địa hình: rừng, đỉnh núi, nhiều đoạn hoang vắng. Người đi phải mang lều, đồ ăn, lọc nước.
- Thời tiết: thay đổi lớn theo mùa và độ cao; có đoạn lạnh, có đoạn mưa nhiều.
- Hợp với ai: người đã có kinh nghiệm cắm trại, đi bộ đường dài. Người mới có thể đi một đoạn vài ngày ở khu vực dễ, có người hướng dẫn.
So sánh nhanh ba cung đường
| Camino Francés | Kumano Kodo (Nakahechi) | Appalachian Trail | |
|---|---|---|---|
| Chiều dài | Khoảng 780 km | Đoạn chính khoảng vài chục km | Khoảng 3.500 km |
| Thời gian đi trọn | Khoảng 5 tuần | Khoảng 4–5 ngày | Khoảng 5–7 tháng |
| Chỗ nghỉ | Nhà nghỉ cho người đi bộ, dày đặc | Nhà nghỉ làng núi, ít phòng | Lều, nhà trú đơn sơ |
| Độ khó | Vừa, đi đều mỗi ngày | Vừa đến khó, nhiều dốc | Khó, cần kinh nghiệm |
| Hợp cho lần đầu | Rất hợp, nhất là đoạn 100 km cuối | Hợp nếu đi chậm | Chỉ nên đi đoạn ngắn |
Các con số trên là ước lượng theo tuyến phổ biến; mỗi người đi một nhịp. Thị thực, đi lại và chỗ nghỉ cần tra trên trang chính thức của từng nước và từng tuyến tại thời điểm đi.
Tập luyện: ba tháng trước chuyến đi
Đi bộ là việc ai cũng làm, nhưng đi 20–25 km mỗi ngày, liền nhiều ngày, mang ba lô là chuyện khác. Một lộ trình tập gợi ý cho người khoẻ mạnh bình thường:
- Tháng thứ nhất: đi bộ 30–45 phút mỗi ngày, cuối tuần một buổi 8–10 km.
- Tháng thứ hai: cuối tuần tăng lên 12–15 km, đeo ba lô nhẹ; tập leo dốc, leo cầu thang.
- Tháng thứ ba: thử hai ngày liền mỗi ngày 15–20 km với đúng đôi giày và ba lô sẽ mang.
Giày là thứ quan trọng nhất: phải đi quen trước chuyến, không mang giày mới. Phồng rộp chân là lý do hay khiến người ta bỏ cuộc giữa đường. Người có bệnh tim mạch, khớp, hoặc lớn tuổi nên hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu tập.
Tập ngay ở Việt Nam
Trước khi bay đi xa, có thể thử một chuyến đi bộ nhiều ngày trong nước: các cung trekking vùng núi phía Bắc có người dẫn đường địa phương, các tuyến đi bộ trong vườn quốc gia. Đi cùng hướng dẫn viên có giấy phép, báo lịch trình cho người nhà, không tự đi vào khu rừng không có lối mòn. Một chuyến hai ba ngày trong nước sẽ cho bạn biết chân mình, ba lô mình, và mình có thật sự thích đi bộ dài ngày hay không.
Bắt đầu từ tuần này
- Chọn một cung đường và một đoạn vừa sức: vài ngày hay vài tuần.
- Đi bộ 30 phút mỗi ngày trong tuần này, ghi lại quãng đường.
- Kiểm tra đôi giày định mang: đã đi quen chưa, còn tốt không.
- Tra thông tin trên trang chính thức của cung đường: mùa đi, chỗ nghỉ, cách đến điểm bắt đầu.
- Điền câu: "Mình muốn đi bộ đoạn …… của ……, dài khoảng …… km, vào tháng …… năm ……; tháng này mình sẽ tập ……".
Câu hỏi thường gặp
Camino de Santiago dài bao nhiêu km?
Camino là mạng lưới nhiều tuyến. Tuyến phổ biến nhất là Camino Francés, từ Saint-Jean-Pied-de-Port tới Santiago de Compostela, dài khoảng 780 km, đi trọn mất khoảng năm tuần.
Đi bộ bao nhiêu km Camino thì được chứng nhận?
Người đi bộ ít nhất 100 km cuối, hoặc đạp xe ít nhất 200 km, có sổ đóng dấu dọc đường, có thể nhận giấy chứng nhận Compostela ở Santiago. Đoạn từ Sarria là lựa chọn phổ biến.
Kumano Kodo ở đâu?
Kumano Kodo là mạng lưới đường hành hương cổ trên bán đảo Kii, chủ yếu thuộc tỉnh Wakayama, Nhật Bản. Tuyến được UNESCO công nhận Di sản thế giới năm 2004 cùng các địa điểm linh thiêng của dãy núi Kii.
Đi hết Appalachian Trail mất bao lâu?
Người đi trọn khoảng 3.500 km trong một mùa thường mất khoảng năm đến bảy tháng. Phần lớn người đi chỉ chọn một đoạn vài ngày đến vài tuần.
Người chưa từng đi bộ đường dài có đi Camino được không?
Được, nếu tập đều khoảng ba tháng trước và chọn đoạn ngắn như 100 km cuối. Camino có đường đánh dấu rõ và nhiều chỗ nghỉ, hợp với người lần đầu; người có bệnh nên hỏi bác sĩ trước.
