Lần đầu ra nước ngoài, công dân Việt Nam cần ít nhất một hộ chiếu còn hạn đủ lâu (nhiều nước yêu cầu còn ít nhất sáu tháng), thị thực hoặc diện được miễn thị thực của nước đến, vé khứ hồi và chỗ ở rõ ràng. Ngoài giấy tờ, nên chuẩn bị tiền theo quy định hải quan, cách liên lạc khi ở nước ngoài và số điện thoại cơ quan đại diện Việt Nam. Nhiều người chọn chuyến đầu tiên tới một nước láng giềng gần, thủ tục đơn giản, để làm quen.
Bước 1: Hộ chiếu
Hộ chiếu phổ thông được cấp bởi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thuộc Bộ Công an. Hiện có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua cổng dịch vụ công hoặc trực tiếp tại cơ quan xuất nhập cảnh. Thời gian làm và lệ phí theo quy định hiện hành, nên tra trên trang chính thức trước khi nộp.
Những điều cần kiểm tra khi đã có hộ chiếu:
- Hạn sử dụng: nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn ít nhất sáu tháng tính từ ngày nhập cảnh. Hộ chiếu sắp hết hạn nên làm lại trước khi đặt vé.
- Trang trống: còn đủ trang để đóng dấu.
- Thông tin khớp: họ tên trên vé máy bay phải đúng như trên hộ chiếu.
- Bản sao: chụp ảnh trang thông tin, lưu trong điện thoại và gửi cho người nhà; mang thêm một bản giấy để riêng.
Bước 2: Thị thực hay miễn thị thực
Mỗi nước có quy định riêng cho công dân Việt Nam. Có nơi miễn thị thực trong một số ngày nhất định, có nơi cấp thị thực điện tử qua mạng, có nơi phải nộp hồ sơ tại đại sứ quán, lãnh sự quán. Phần lớn các nước ASEAN miễn thị thực ngắn ngày cho công dân Việt Nam đi du lịch, nên nhiều người chọn khu vực này cho chuyến đầu tiên.
Nguồn tin đáng tin cậy: trang của Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao Việt Nam) và trang chính thức của đại sứ quán nước đến. Đừng dựa vào bài đăng mạng xã hội, vì quy định thay đổi thường xuyên.
Với những nước phải xin thị thực, hồ sơ thường gồm: đơn khai, ảnh, hộ chiếu, chứng minh tài chính, chứng minh công việc, lịch trình, đặt chỗ ở. Một số khu vực có yêu cầu riêng; ví dụ khối Schengen ở châu Âu yêu cầu bảo hiểm y tế du lịch đáp ứng mức tối thiểu khi xin thị thực. Hãy đọc danh sách giấy tờ trên trang chính thức và nộp sớm.
Cẩn thận với dịch vụ "bao đậu visa", "visa cam kết": nhiều nơi thu tiền rồi không làm được, hoặc làm hồ sơ giả khiến người xin bị từ chối và ghi lại tiền sử.
Bước 3: Chi phí và tiền mang theo
Như mọi chuyến đi, tự tra giá thật cho vé máy bay, chỗ ở, ăn uống, đi lại, vé tham quan, phí thị thực (nếu có), rồi cộng thêm phần dự phòng. Chia tổng cho số tháng chuẩn bị để biết cần để riêng mỗi tháng bao nhiêu.
Về tiền mang theo:
- Đổi ngoại tệ ở nơi được phép như ngân hàng, đại lý đổi tiền có giấy phép.
- Khai báo hải quan: theo quy định hiện hành, mang tiền mặt vượt mức quy định (ngoại tệ hoặc tiền Việt) khi xuất cảnh phải khai báo. Kiểm tra mức cụ thể trên trang chính thức của cơ quan hải quan Việt Nam trước khi đi.
- Thẻ thanh toán: hỏi ngân hàng của mình xem thẻ có dùng được ở nước ngoài không, phí ra sao, và báo trước nếu cần.
- Chia tiền ra vài chỗ, không để tất cả một ví.
Bước 4: Danh sách giấy tờ mang theo
| Giấy tờ | Để ở đâu |
|---|---|
| Hộ chiếu (có thị thực nếu cần) | Túi đeo sát người |
| Vé máy bay khứ hồi (bản điện tử và bản in) | Điện thoại và túi xách tay |
| Xác nhận đặt chỗ ở | Điện thoại và bản in |
| Bản sao hộ chiếu | Để riêng khỏi hộ chiếu thật |
| Giấy tờ bảo hiểm du lịch (nếu có) | Điện thoại, gửi thêm cho người nhà |
| Số điện thoại khẩn cấp: người nhà, chỗ ở, cơ quan đại diện Việt Nam | Ghi ra giấy, không chỉ lưu trong điện thoại |
Nhân viên xuất nhập cảnh ở nước đến có thể hỏi mục đích chuyến đi, ở đâu, bao lâu, có vé về chưa. Trả lời ngắn, đúng sự thật, đưa giấy tờ khi được hỏi.
Bước 5: Ở nước ngoài
- Liên lạc: tìm hiểu trước cách dùng điện thoại ở nước ngoài, như chuyển vùng quốc tế hoặc mua sim tại chỗ.
- Bản đồ ngoại tuyến: tải trước bản đồ khu vực sẽ đến.
- Luật và phong tục: đọc trước những điều nước đó cấm hoặc kiêng (đồ mang vào, cách ăn mặc ở nơi thờ tự, quy định hút thuốc, xả rác).
- Cơ quan đại diện: lưu số của đại sứ quán, lãnh sự quán Việt Nam tại nước đến; khi mất hộ chiếu hoặc gặp sự cố, đây là nơi cần liên hệ.
- Không mang hộ hành lý cho người lạ, kể cả người tự giới thiệu là đồng hương.
Chọn nơi cho chuyến đầu tiên
Không có nơi "phải đi đầu tiên". Một vài tiêu chí giúp chuyến đầu nhẹ nhàng: gần, bay không quá lâu; miễn thị thực hoặc thủ tục đơn giản; có nhiều người Việt từng đi để dễ tìm thông tin; ít khác biệt về khí hậu. Đi theo đoàn với công ty du lịch có giấy phép cũng là lựa chọn hợp lý cho lần đầu, nhất là khi đi cùng cha mẹ lớn tuổi.
Bắt đầu từ tuần này
- Lấy hộ chiếu ra kiểm tra hạn, hoặc nộp hồ sơ làm hộ chiếu nếu chưa có.
- Chọn ba nơi muốn đến, tra quy định thị thực của từng nơi trên trang Cục Lãnh sự.
- Tra giá vé cho một tháng dự kiến, tính tổng chi phí và số tiền để riêng mỗi tháng.
- Chụp trang thông tin hộ chiếu, gửi một bản cho người nhà.
- Điền câu: "Chuyến ra nước ngoài đầu tiên của mình là tới ……, vào tháng ……, cùng ……; việc cần làm trước là ……".
Câu hỏi thường gặp
Lần đầu đi nước ngoài cần những giấy tờ gì?
Cần hộ chiếu còn hạn, thường ít nhất sáu tháng tính từ ngày nhập cảnh, thị thực nếu nước đến yêu cầu, vé khứ hồi và xác nhận chỗ ở. Nên mang thêm bản sao hộ chiếu và số điện thoại cơ quan đại diện Việt Nam.
Làm hộ chiếu ở đâu?
Hộ chiếu phổ thông do cơ quan quản lý xuất nhập cảnh thuộc Bộ Công an cấp. Có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua cổng dịch vụ công hoặc trực tiếp; thời gian và lệ phí xem trên trang chính thức.
Nước nào miễn visa cho người Việt Nam?
Phần lớn các nước ASEAN miễn thị thực ngắn ngày cho công dân Việt Nam, ngoài ra còn một số nước khác. Danh sách và số ngày được ở thay đổi theo thời gian, hãy tra trên trang của Cục Lãnh sự trước khi đặt vé.
Mang bao nhiêu tiền mặt ra nước ngoài thì phải khai báo?
Có mức tiền mặt tối đa được mang mà không phải khai báo hải quan, áp dụng cho cả ngoại tệ và tiền Việt. Mức cụ thể có thể thay đổi, nên kiểm tra trên trang của cơ quan hải quan trước khi đi.
Mất hộ chiếu ở nước ngoài phải làm gì?
Báo ngay với cảnh sát nơi mất để có giấy xác nhận, rồi liên hệ đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Việt Nam để được hướng dẫn cấp giấy tờ về nước. Bản sao hộ chiếu mang theo sẽ giúp thủ tục nhanh hơn.