Trải nghiệm ở Việt Nam nên làm một lần trong đời: theo mùa và vùng

Những trải nghiệm ở Việt Nam nhiều người muốn làm một lần trong đời thường xoay quanh mùa của đất trời, đường dài và di sản: ngắm ruộng bậc thang mùa lúa chín ở vùng núi phía Bắc, đi tàu hoả xuyên Việt, ngủ một đêm trên vịnh Hạ Long, đi đò trong mùa nước nổi miền Tây, dạo phố cổ Hội An lúc lên đèn, nghe ca Huế, xem mặt trời mọc trên biển miền Trung. Phần lớn chỉ cần chọn đúng mùa và để đủ thời gian.

Bài này gom các trải nghiệm theo nhóm, kèm thời điểm thường được nhắc tới và cách biến chúng thành dòng cụ thể trong danh sách của bạn.

Trải nghiệm theo mùa của đất trời

Nhiều cảnh đẹp ở Việt Nam chỉ có trong vài tuần mỗi năm. Đây là nhóm dễ bị lỡ nhất, vì "năm sau đi" cứ lùi mãi.

Các mốc trên chỉ là khoảng thường gặp. Thời tiết mỗi năm mỗi khác, nên trước khi đi hãy xem tin tức địa phương, hỏi người ở đó hoặc nơi mình định ở.

Trải nghiệm đường dài

• Đi tàu hoả Bắc – Nam. Tuyến đường sắt Thống Nhất dài khoảng 1.700 km, nối Hà Nội với TP Hồ Chí Minh. Đoạn qua đèo Hải Vân, chạy sát biển, là đoạn nhiều người chờ đợi nhất.
• Vượt đèo trên cung đường núi phía Bắc: Mã Pí Lèng, Ô Quy Hồ, Khau Phạ. Nếu đi xe máy, chỉ đi khi đã lái vững đường đèo, xe kiểm tra kỹ, tốt nhất đi cùng người địa phương hoặc thuê xe có tài xế quen đường.
• Đi hết đường ven biển miền Trung theo từng chặng, mỗi lần một đoạn.
• Đi xuyên Việt bằng nhiều phương tiện, mỗi chặng một kiểu: tàu, xe khách, xe máy, thuyền.

Trải nghiệm đường dài không cần làm một mạch. Rất nhiều người đi xuyên Việt bằng cách chia thành năm, bảy chuyến ngắn trong vài năm.

Trải nghiệm ở di sản

Việt Nam có nhiều di sản được UNESCO ghi danh. Một số cái tên quen thuộc với năm được ghi danh:

Ngoài di sản vật thể còn có di sản phi vật thể như Nhã nhạc cung đình Huế, Không gian văn hoá Cồng chiêng Tây Nguyên, Dân ca Quan họ, Ca trù, Đờn ca tài tử. Nghe trực tiếp một buổi diễn là trải nghiệm rất khác nghe qua loa điện thoại.

Trải nghiệm đời sống và ẩm thực

• Đi chợ nổi miền Tây lúc trời vừa sáng.
• Ăn phở, bún chả ở Hà Nội; bún bò ở Huế; mì Quảng ở miền Trung; hủ tiếu, cơm tấm ở Sài Gòn — mỗi món ăn ít nhất một lần ở đúng nơi nó nổi tiếng.
• Ở nhà dân một đêm ở vùng cao, ăn bữa cơm cùng gia chủ.
• Đón Tết ở một vùng quê khác quê mình.
• Xem một lễ hội truyền thống địa phương từ đầu tới cuối, hỏi người dân ý nghĩa từng nghi thức.
• Học làm một món bánh truyền thống từ người bản địa: bánh chưng, bánh tét, bánh ít, bánh xèo.

Trải nghiệm thiên nhiên

• Ngắm mặt trời mọc trên biển miền Trung, nơi mặt trời lên từ phía biển.
• Leo Fansipan, đỉnh núi cao nhất Việt Nam (khoảng 3.143 m), bằng đường bộ cùng người dẫn đường, hoặc lên bằng cáp treo nếu sức khoẻ không cho phép leo.
• Ngắm sao ở nơi xa thành phố, ít đèn: vùng núi, đảo, đồng quê.
• Đi bộ trong một vườn quốc gia: Cúc Phương, Cát Tiên, Bạch Mã.
• Ngủ lều một đêm ở khu cắm trại có quản lý.

Với các hoạt động trong rừng, trên núi, trong hang: đi theo đơn vị được cấp phép, có hướng dẫn viên, và tôn trọng quy định của khu bảo tồn. Không tự ý vào hang động, rừng sâu một mình.

Biến trải nghiệm thành dòng trong danh sách

"Đi Hà Giang" là một điểm đến, chưa phải trải nghiệm. Viết lại theo mẫu việc + nơi + lúc nào + cùng ai:

• "Ngồi xe đi qua đèo Mã Pí Lèng vào tháng 10, cùng hai người bạn thân thời đại học."
• "Ngủ một đêm trên vịnh Hạ Long cùng bố mẹ nhân kỷ niệm ngày cưới của bố mẹ."
• "Ngồi tàu hoả từ Huế vào Đà Nẵng, chọn ghế phía biển, mang theo sổ vẽ."

Viết như vậy, bạn biết ngay mùa nào phải đi, cần hẹn ai và chuẩn bị gì. Giá vé tàu, phòng nghỉ, tour thay đổi theo mùa và theo năm, nên khi tới lượt hãy kiểm tra giá tại thời điểm đi rồi mới tính số tiền cần để dành.

Đi có trách nhiệm

Một trải nghiệm đẹp không nên để lại dấu vết xấu cho nơi mình tới:

• Mang rác về, đặc biệt ở núi và biển.
• Hỏi trước khi chụp ảnh người dân, nhất là trẻ em và người cao tuổi.
• Không bẻ hoa, giẫm ruộng để có ảnh đẹp. Ruộng bậc thang là sinh kế của người trồng lúa.
• Mua đồ, ăn uống ở hàng quán địa phương.
• Không cho trẻ em vùng cao tiền hay kẹo một cách tuỳ tiện; nếu muốn giúp, liên hệ trường học hoặc chính quyền xã.

Bắt đầu từ tuần này

1. Chọn ba trải nghiệm trong bài làm bạn háo hức nhất, viết lại theo mẫu việc + nơi + lúc nào + cùng ai.
2. Với trải nghiệm theo mùa, ghi vào lịch điện thoại một lời nhắc trước mùa đó hai tháng.
3. Hỏi một người đã từng đi nơi đó: đi tháng nào, ở đâu, điều gì họ tiếc vì không biết trước.
4. Chọn một trải nghiệm ở gần nơi bạn sống, làm được trong một ngày, và hẹn ngày đi trong tháng.

Mẫu điền: "Một lần trong đời, mình muốn ___ ở ___ vào mùa ___, cùng ___."